16 uur In Schuld en Boete Extra vandaag een lang gesprek met emeritus hoogleraar rechtspsychologie Hans Crombag, die niet opgehouden is de rechterlijke macht met kritiek te bedelven. Wat hem betreft is het systeem aan een grondige revisie toe. Tessel Blok praat met hem in het laatste half uur van Villa VPRO.
Hier kunt u het gesprek beluisteren.
Een stuk uit Het spel en de knikkers:
De schandalige veroordeling van Louis Hagemann
In plaats van maandenlang onderzoek te verrichten naar de mogelijkheid van een niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie had de verdediging veel meer tijd moeten steken in onderzoek naar alternatieve scenario’s en alternatieve verdachten. Het dossier biedt daarvoor tal van aanknopingspunten. Chaim B. was de vader van de vermoordde kinderen en niet de vader van het jongste kind van een jaar, dat in leven werd gelaten. Hij heeft geen gulden uitgegeven aan de begrafenis en de vraag rijst hoe sterk zijn alibi was. Jo B. is eveneens een voor de hand liggende verdachte. Hij leefde zwaar in onmin met Corina Bolhaar, was het land uitgezet en had gezworen wraak te nemen op Chaim, destijds zijn ‘partner in crime’. Een man die drugsverslaafd was en wiens alibi niet blijkt te kloppen. Het zogenaamd op waarheidsvinding gerichte Openbaar Ministerie heeft hier veel te weinig werk van gemaakt en ook de advocaten van Louis hebben het op dit punt laten afweten. Als een dergelijk onderzoek voor de verdediging echter vruchten afwerpt, kan zich een situatie voordoen dat er een “gat” in de bewijsconstructie ontstaat, omdat de bewijsmiddelen niet uitsluiten dat zich de niet onwaarschijnlijke en met de bewezenverklaring onverenigbare mogelijkheid voordoet dat niet Hagemann, maar iemand anders de moorden heeft gepleegd. Hierbij dient bedacht te worden dat het tijdstip van overlijden tamelijk onzeker is, omdat de geraadpleegde deskundigen het houden op 24-48 uur voor de lijkschouwing die op maandag laat in de middag c.q. vroeg in de avond plaatsvond. Daarbij komt dat de belangrijkste bewijsmiddelen verklaringen van getuigen zijn, die nog wel een appeltje met Hagemann te schillen hebben. Zoals die van een ex-vriendin, die in 1998 aangifte doet van verkrachting, maar daarbij met geen woord rept van het feit dat Hagemann een drievoudige moord aan haar zou hebben opgebiecht. Ook op de betrouwbaarheid van de overige getuigen valt het nodige af te dingen.
Wat mij vooral opvalt is dat Hagemann zich blijkens hun verklaringen uitsluitend in algemene zin over zijn vermeende wandaden heeft uitgelaten. Geen details. Dan is het zaak al bij de feitenrechter en meer in het bijzonder het Hof de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van die getuigen ter discussie te stellen en bij de Hoge Raad meer in te spelen op de vraag of, gelet op de algemene inhoud van die verklaringen, Hagemann wel een eerlijk proces heeft gehad. Hoe moet een verdachte zich immers tegen dergelijke aantijgingen verweren? Hij kan hooguit verklaren dat hij dat niet heeft gezegd of dat hij de getuige met een vals verhaal wilde intimideren. Maart dat zal vermoedelijk niet veel indruk maken. Het recht op een eerlijk proces staat of valt met de mogelijkheid om zich tegen een beschuldiging te kunnen verdedigen. In zekere zin werkt de onschuldpresumptie van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens hier door. De verdachte moet de mogelijkheid hebben zijn onschuld aan te tonen. In ons stelsel moet dan de verdedigingsstrategie zijn om bij het Hof vooral de ongeloofwaardigheid en onbetrouwbaarheid van de getuige aan te kaarten en bij de Hoge Raad het over de boeg van een “fair trial” te gooien, waarbij –als eerder gememoreerd- ook het vernietigen van sporen als argument kan worden opgevoerd. Die strategie is niet of onvoldoende inhoud gegeven. Ik vermoed zelfs dat die strategie zelfs niet eens is bedacht.
Hagemann heeft geen eerlijk proces gehad en had nimmer op basis van dit onderzoek mogen worden veroordeeld. Een onderzoek dat opnieuw in gang is gezet nadat Peter R. de Vries aandacht voor deze gruwelijke drievoudige ‘moord’ had gevraagd. Saillant detail is dat de verjaring is gestuit door het openen van een Gerechtelijk Vooronderzoek omdat een voormalige vriendin van Hagemann een verklaring had afgelegd. Het zou dan gaan om “nieuwe feiten” en dat doorbreekt de wettelijke werking van de kennisgeving van niet verdere vervolging. Die nieuwe feiten zouden dan bestaan in het gegeven dat Hagemann te biecht was gegaan bij zijn toenmalige vriendin. Maar in het dossier zit ook een de auditu-verklaring van een verbalisant (proces-verbaal van 9 oktober 2002) waarin een medegedetineerde van Hagemann al in 1984 verteld van de betrokkenheid van Hagemann bij de moorden. Gaat het dan nog om een nieuw feit?
Hagemann zit levenslang, maar er zijn ontwikkelingen in de zaak die hoop geven. Sommige houd ik achter de hand. Waar het mij om gaat is dat Louis Hagemann een eerlijk proces krijgt. Het is onverteerbaar dat in een gruwelijke zaak als deze geen dader wordt gepakt. Het is nog onverteerbaarder wanneer er een gerede kans is dat een onschuldige hiervoor een levenslange gevangenisstraf moet uitzitten. De hoogste tijd dat ook de leden van de Tweede Kamer zich een keer afvragen hoe dat in een rechtsstaat als Nederland mogelijk is. Ik heb het gevoel dat Louis Hagemann een pion is geweest in een spel. En het zou mij niet verbazen als politie en justitie alles op alles hebben gezet om Hagemann te offeren.
Copyright@2009Wedzinga
BRON: Schuld en Boete Extra: Hans Crombag 
Tags: hans crombag, onschuld, radio, rechterlijke macht, Tessel Blok, VPRO
